Imieniny: Roman, Klaudyna, Anielia, Karolina
<<< SZCZEGÓLNIE POLECAM
[ pokaz spis ]
"Rekonstrukcja i konserwacja KOŚCIOŁA W KRZESŁAWICACH" część I - Przeniesienie kościoła z Jawornika i rekonstrukcja w Krzesławicach.
z cyklu "Zabytki Nowej Huty"

Kościół p.w. Znalezienia i Podwyższenia Krzyża Świętego oraz św. Jana Chrzciciela, a właściwie jego najstarsza część, przeniesiona została do Krzesławic z Jawornika k. Myślenic, z inicjatywy ówczesnego proboszcza ks. prałata Jana Chyca. Rekonstrukcja w nowym miejscu wraz z licznymi uzupełnieniami trwała od 1983 do 1985 roku. W Krzesławicach przyjął on nowe wezwanie – obecnie jest p.w. Św. Jana Chrzciciela i Matki Boskiej Szkaplerznej. Miał stanowić, wraz z odnowionym dworkiem Jana Matejki, początek planowanego w tym miejscu skansenu im. J. Matejki.

Foto: ołtarze boczne przed rozbiórką kościoła w Jaworniku

Datowany jest przez wybitnego znawcę Mariana Korneckiego na 2 połowę XVII w. Jednonawowy, konstrukcji zrębowej (ściany wieńcowe łączone w jaskółczy ogon), jeszcze przed przeniesieniem do Krzesławic był wielokrotnie przebudowywany i powiększany. W XVIII w. dobudowano kaplicę, w 1848 r. zakrystię, w 1911 r. babiniec, w 1913 r. rozebrano drewnianą dzwonnicę. W 1863 r. oszalowany a dach i kopuła sygnaturki pokryte gontem. W 1870 wnętrze zostało obite deskami i pomalowane, odnowiono i odmalowano również dwa ołtarze boczne (Matki Boskie Szkaplerznej oraz Serca Jezusowego), które pozłocono w 1881 r. Prawdopodobnie w latach 1913 – 1916, kiedy w miejsce rozebranej drewnianej dzwonnicy dobudowano murowaną część nawy oraz nową dzwonnicę, zmieniono również pokrycie dachowe starej, drewnianej części kościoła, na kwadratową dachówkę układaną w karo.














Prace inwentaryzacyjno-rozbiórkowe kościoła w Jaworniku trwały od 1 maja do 25 sierpnia 1982 r. Pomiary inwentaryzacyjne opracował inż. arch. Kazimierz Terlecki a dokumentację fotograficzną wykonał art. fot. Wojciech Łoziński. Kościół był bardzo zniszczony. W ścianie nawy, w dwóch górnych belkach nadokiennych była dziura powstała na skutek zawilgocenia drewna. W dniu 3 czerwca 1982 r., już w trakcie inwentaryzacji, miała miejsce gwałtowna burza z wichurą. Spowodowała dodatkowe zniszczenie i zawalenie części ścian prezbiterium oraz zawalenie sygnaturki i części dachu.



























Po zdjęciu szalunków zewnętrznych na ścianach prezbiterium ujawniły się prostokątne pola, z napisami pod dawnymi stacjami drogi krzyżowej. Ponadto widoczne były otwory, prawdopodobnie gniazda dawnej konstrukcji sobót biegnących wzdłuż ściany bocznej prezbiterium, oraz gniazda i resztki dawnej belki tęczowej.
















Jeszcze w sierpniu 1982 r. rozpoczęto wywóz pierwszych elementów obiektu z Jawornika do Krzesławic. Były to polichromowane belki, które złożono w specjalnie wybudowanym baraku przy ul. Leona Kruczkowskiego /obecnie Melchiora Wańkowicza/, w pobliżu miejsca przeznaczonego na postawienie kościoła. Całkowity wywóz elementów konstrukcyjnych drewnianych zakończono w połowie września. Wyposażenie świątyni i akcesoria pozostały jeszcze w magazynie parafii w Jaworniku.

Rekonstrukcję w Krzesławicach rozpoczęto w 1983 r. od ścian belkowych prezbiterium z odkrytą w czasie rozbiórki cenną polichromią. Z rozebranej w Jaworniku drewnianej wieży kościelnej zachowało się część elementów konstrukcyjnych, które wykorzystano przy jej odtwarzaniu w Krzesławicach. Wieża stanowi jednocześnie kruchtę i dzwonnicę. Nawa, strop kruchty, pokrycie dachowe, zostały odtworzone, przywracając kościołowi pierwotny wygląd. Wykonano nowe szalowanie zewnętrzne oraz w znacznej części wewnętrzne. Wewnątrz nie przykryto deskami jedynie polichromowanych ścian prezbiterium. Przy odtwarzaniu kościoła czynnie brali udział mieszkańcy Krzesławic, m.in. byli to: Tadeusz Górski, Józef Grymek, Edward Kawula, Józef Kijania, Mieczysław Pater, Władysław Walerian, Stanisław Wójcik.

Zachowana jest barokowa ambona, późnobarokowy ołtarz główny, konfesjonał oraz skrzydło drzwi do zakrystii. Niestety nie zachowała się polichromia z przedstawieniem ostatniej wieczerzy na stropie, który w okresie jawornickim uległ całkowitemu zniszczeniu.
W Jaworniku wybudowano nowy, murowany kościół, zachowując jednak część dawnego wyposażenia. Na skutek starań krzesławickiej Rady Parafialnej, przeniesiono do Krzesławic pozostałe, niewykorzystane w Jaworniku, elementy wyposażenia dawnego kościoła. Między innymi rzeźby: dwie postacie świętych w koronach, dwa putta, dwa aniołki w przyklęku, dwie figury stojących aniołów bez skrzydeł, trzy rzeźby Chrystusa Ukrzyżowanego.














Przewiezione elementy ołtarzy, rzeźby, detale ornamentacji, gzymsowania i in. złożone zostały w pomieszczeniu magazynowym obok kościoła. Znalazły się tam też inne elementy wyposażenia z Jawornika: ławki, lichtarze, chorągwie i wiele drobnych sprzętów.
Poniżej fotografie wykonane przez Aleksandra Mitkę w czasie rekonstrukcji kościoła w 1985 roku.



Opracował: Antoni Łapajerski
luty 2007 r.

A tak wygląda nowy kościół w Jaworniku, wybudowany w miejscu rozebranego drewnianego kościółka, można teraz powiedzieć "krzesławickiego". Zdjecie zrobiłem w kwietniu 2007 r.


: Reklama : Patronat : Autorzy : Copyright 2004 - 2009 © NHMZ : v3.3 :