Imieniny: Edyta, Kornel, Korneliusz, Kamila, Cyprian, Jagna
<<< SZCZEGÓLNIE POLECAM
[ pokaz spis ]
KAPLICZKA "BOŻA MĘKA" ocalona w czasie budowy kombinatu - Pan Mateusz Kardas
- wspomina Pan Mateusz Kardas (68 lat); styczeń 2005 r.
z cyklu "Zabytki Nowej Huty"

     Kapliczka stojąca obecnie na działce w Mogile koło domu Pana Mateusza Kardasa ma swoją ciekawą historię. Jej powstanie można datować na XIX wiek gdyż jako zabytkowa jest zaznaczona na mapie okolic Krakowa już w 1909 r.
     Foto: fragment mapy topograficznej powiatu krakowskiego z 1961 r.- tereny Nowej Huty /strzałka wskazuje lokalizację kapliczki w 1961 r./ Proszę zwrócić uwagę, że ul. Ujastek na tej mapie wrysowana jest po wschodniej stronie Kopca Wandy. Plany się zmieniły i ostatecznie wykonana została po innej trasie, pozostawiając kopiec i fort Mogiła po stronie kombinatu.

     Ta kamienna kapliczka z ażurowym, żelaznym krzyżem stała kiedyś po prawej stronie drogi z Mogiły do Pleszowa, po minięciu Kopca Wandy i poaustriackiego fortu piechoty. Na frontowej ścianie jej kamiennego filara przedstawione są płasko rzeźbione, liczne symbole i narzędzia męki Pańskiej: korona cierniowa, serce gorejące, dwie skrzyżowane rękawice, włócznia, młotek, obcęgi, drabina, dzida z nabitą gąbką, bicz, dzban, kielich, kur. W dolnej części filara znajduje się tablica fundacyjna (dziś już nieczytelna).

Antoni Łapajerski
/luty 2005/









     Foto: kapliczka Boża-męka, narzędzia męki Pańskiej – styczeń 2005 (fotografie ze zbiorów autora strony – AŁ)






















     Jedna z działek pomiędzy gościńcem, wyłożonym kamiennymi kostkami (tzw. kocie łby) a polną dróżką biegnącą z ukosa, należała do ojca Pana Mateusza (też noszącego to imię). Tu stała kapliczka "Boża-męka" i jak często bywa rosły przy niej dwie lipy. Obok znajdował się mały mostek nad przydrożnym rowem, umożliwiający dojazd z drogi do pola. Pan Mateusz pamięta, że gdy jako młody chłopak pomagał w polu zawsze ostrożnie orał ziemię aby nie naruszyć fundamentów kapliczki.
W latach 50-tych rozpoczęto budowę Huty im. Lenina. Pierwsze wydziały kombinatu już pracowały a kapliczka przetrwała i wyglądało na to, że ocaleje nienaruszona przez stalińce (spychacze) zrównujące pobliskie tereny. Wtedy jeszcze droga z Mogiły biegła prosto starym traktem pomiędzy kopcem a fortem. Jednakże na początku lat 60-tych rozpoczęto rozbudowę huty i grunt Pana Kardasa niestety został wywłaszczony. Zaczęto też przebudowywać węzeł dróg pod kopcem Wandy. Powstał nowy odcinek ulicy Ujastek poniżej kopca oraz zmieniony odcinek ul. Igołomskiej, otaczającej po łuku powstający plac budowy slabingu. Na szczęście było już "po Poznaniu" i nie było takich nacisków i pośpiechu jak na początku lat 50-tych, kiedy to budowniczowie nie chcieli poczekać kilkunastu dni aż zboża dojrzeją a spychacze rozpoczynały niwelację terenu niszcząc zasiane żyto tuż przed skoszeniem.
Kapliczka znalazła się w miejscu zaprojektowanych obiektów slabingu. Aby ją uratować przed zniszczeniem, trzeba było ją przenieść w inne miejsce. Ostrożnie została wykopana i przewieziona bezpiecznie na wyścielonym słomą wozie konnym. Ojciec Pana Mateusza postanowił ją postawić na swojej działce na Kępie koło Lasku Mogilskiego. W nowym miejscu wzmocniono ją stalowymi prętami obetonowanymi od tyłu wzdłuż kamiennego filara.

     Foto: kapliczka Boża-męka na działce koło domu Pana Mateusza Kardasa w Mogile (Kępie) – styczeń 2005 (fotografie ze zbiorów autora strony – AŁ)





















     Stała tam już figurka Matki Boskiej Różańcowej z początku XX wieku. Tak więc Mateusz Kardas ma obecnie koło swojego domu przy ul. Zakarnie dwie stare, ciekawe kapliczki.

     Foto: kapliczka Matki Boskiej Różańcowej na działce koło domu Pana Mateusza Kardasa w Mogile (Kępa) – styczeń 2005 (fotografia ze zbiorów autora strony – AŁ)

[ Inne zdjęcia tych kapliczek można zobaczyć w Fotogalerii działu Kapliczki. ]


: Reklama : Patronat : Autorzy : Copyright 2004 - 2009 © NHMZ : v3.3 :