Imieniny: Larysa, Emanuel, Teodor, Tymoteusz, Dora, Olga
<<< SZCZEGÓLNIE POLECAM
[ pokaz spis ]
Ruszcza - WIZERUNEK CHRYSTUSA Z BLACHY; do 2002 r. umieszczony na krzyżu stojącym przy ul. Igołomskiej, dziś w Muzeum Historycznym Miasta Krakowa.
z cyklu "Zabytki Nowej Huty"

Wizerunek Chrystusa Ukrzyżowanego, Ruszcza, ul. Igołomska 29

     Postać Chrystusa namalowana farbami olejnymi na blasze żelaznej pochodzi z XIX wieku, autor nie jest znany. Dzięki uprzejmości Pani Natalii Soran, jednej z autorek odnowienia wykonanego z blachy wizerunku Chrystusa mogę przedstawić jedną z najciekawszych form krzyża przydrożnego na terenie Krakowa.
     Podając poniższy opis stanu zachowania figury oraz podjęte prace konserwatorskie, korzystałem z „Dokumentacji konserwatorskiej dotyczącej Wizerunku Chrystusa Ukrzyżowanego” opracowanej przez dr Elżbietę Nosek (metal) oraz mgr Natalię Soran (warstwy malarskie) – lipiec-wrzesień 2002.
Ilustracje pochodzą z ww. dokumentacji.























Ocena stanu zachowania oraz konserwacja metalu.

     Figura Chrystusa Ukrzyżowanego została pierwotnie wycięta z jednego kawałka blachy żelaznej o grubości 1–1,5 mm i przymocowana do drewnianego krzyża pięcioma gwoździami. Blacha żelazna zabezpieczona była przed korozją, od strony odwrocia warstwą minii ołowianej, pokrytej zielonym lakierem olejnym. Zabezpieczenie minią widoczne jest również w miejscach przetarcia pod warstwą polichromii. Najprawdopodobniej w okresie późniejszym wykonano dodatkowe wzmocnienia obu ramion przez przymocowanie do nich od tyłu blach stalowych wyciętych w kształcie ramion. Wzmocnienia połączono przy pomocy nitów na długości od barku do łokcia.
     W styczniu 2002 roku, prawdopodobnie silne podmuchy wiatru spowodowały odłamanie lewego przedramienia i oderwanie figury Chrystusa od krzyża. Lewe ramię było odłamane w odległości ok.15 cm od barku, odsłaniając blachę-wzmocnienie. Przedramię pozostało na krzyżu.
     Na skutek korozji nastąpiło zniszczenie powłoki zabezpieczającej oraz wystąpiły liczne odkształcenia oraz pęknięcia różnej długości. Pomimo wzmocnienia prawe ramię uległo poprzecznemu pęknięciu w pobliżu barku. Również w perizonium wystąpiły liczne pęknięcia blachy. Natomiast na skrzyżowanych stopach powstało rozwarstwienie metalu wokół otworu, przez który przechodził gwóźdź. Na całej postaci Chrystusa występowały spękania warstwy malarskiej.

     W ramach prac konserwatorskich usunięto nawarstwienia korozyjne, zrekonstruowano ubytki w blasze i wzmocnienia od strony barków. Wykonano też dodatkową konstrukcję wzmacniającą z płaskownika stalowego, biegnącą po obrzeżach całej postaci oraz poprzecznie na wysokości perizonium i w stopach. W pobliżu otworów przez które przechodzą gwoździe mocujące figurę do krzyża, blachę podlaminowano tkaniną szklaną i żywicą epoksydową. Powyższe działania pozwolą na bezpieczne zamontowanie figury do krzyża.

Opis warstwy malarskiej.

     Przednia strona figury Chrystusa pokryta była kilkoma warstwami malarskimi. Na podkładzie z cynobrowej minii położonym na metalu znajdowała się pierwotna, jasnokremowa warstwa malarska z XIX w. Na niej następują XX wieczne przemalowania farbami jasnokremowymi i brązowymi. Ponieważ pierwotna warstwa malarska była w dość dobrym stanie, wykonawca przemalowań prawdopodobnie chciał nie tylko odświeżyć Figurę ale i świadomie ją poprawić i zmienić. Praca ta wykonana była przez jednego z parafian w latach 50-tych XX w. Obecną konserwację rozpoczęto w lipcu 2002 roku. Program prac konserwatorskich obejmował odczyszczenie figury z zabrudzeń i rdzy, stabilizację pierwotnej warstwy malarskiej na podłożu metalowym, usunięci wtórnych przemalowań, uzupełnienie ubytków przez kitowanie, scalenie kolorystyczne ubytków i przetarć warstwy malarskiej, zabezpieczenie odnowionej i zrekonstruowanej warstwy malarskiej przez położenie werniksu.

     Obecnie odnowiony wizerunek Chrystusa Ukrzyżowanego przechowywany jest w depozycie Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Ze względu na obawy przed kradzieżą oraz na warunki atmosferyczne nie może wrócić na krzyż przy ul. Igołomskiej w Ruszczy. Prawdopodobnie będzie przekazany księdzu proboszczowi kościoła w Ruszczy.

Antoni Łapajerski
/październik 2004 r./


: Reklama : Patronat : Autorzy : Copyright 2004 - 2009 © NHMZ : v3.3 :